Phát huy giá trị hiện vật xuất xứ từ cung đình triều Nguyễn

Không chỉ đảm nhận việc lưu giữ hàng nghìn hiện vật triều Nguyễn, Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế còn là không gian phát huy giá trị hiện vật đến với công chúng thông qua những cuộc trưng bày, triển lãm.

Nhiều cuộc triển lãm, trưng bày hiện vật diễn ra ngay tại Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế thu hút đông đảo công chúng đến thưởng lãm, tìm hiểu

Nhiều cuộc triển lãm, trưng bày hiện vật diễn ra ngay tại Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế thu hút đông đảo công chúng đến thưởng lãm, tìm hiểu

Hơn 11.000 hiện vật đang được quản lý

Đĩa sứ cổ thời nhà Nguyễn trong một lần được Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế giới thiệu đến người xem

Cây súng của vua Gia Long từng sử dụng được Bảo tàng Cổ vật cố đô Huế lưu trữ, mang ra trưng bày trong một dịp triển lãm chuyên đề

Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế hiện đang quản lý trên 11.000 hiện vật

Đĩa sứ cổ thời nhà Nguyễn trong một lần được Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế giới thiệu đến người xem

Cây súng của vua Gia Long từng sử dụng được Bảo tàng Cổ vật cố đô Huế lưu trữ, mang ra trưng bày trong một dịp triển lãm chuyên đề

Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế hiện đang quản lý trên 11.000 hiện vật

Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế được thành lập năm 1923, với tên gọi ban đầu là Musée Khải Định (Bảo tàng Khải Định) - một trong những bảo tàng đầu tiên ở Việt Nam. Đây là nơi lưu giữ và trưng bày các sưu tập cổ vật Huế xưa, phần lớn có xuất xứ từ cung đình Nguyễn như: sưu tập đồ sứ, sưu tập đồ pháp lam, sưu tập trang phục cung đình, sưu tập ấn triện, sưu tập nhạc khí dùng trong các cuộc tế lễ, sưu tập tranh gương, sưu tập đồ gỗ sơn son thếp vàng và khảm cẩn, sưu tập súng thần công thời chúa Nguyễn và vua Nguyễn. Ngoài ra, bảo tàng còn có một sưu tập các tác phẩm điêu khắc Champa độc đáo và đa dạng.

Các sưu tập của bảo tàng phản ánh đời sống vật chất, lễ nghi chính trị và tư tưởng của tầng lớp quý tộc, vua, quan nhà Nguyễn, thể hiện qua các trang phục cung đình, đồ sứ ngự dụng, đồ tự khí, đồ gỗ trang trí nội thất, các vật dụng dùng trong sinh hoạt và nghi lễ với nhiều loại chất liệu khác nhau: vàng, bạc, đồng, xương, ngà, pháp lam, gốm sứ, gỗ, vải, giấy…
Theo đại diện Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, hiện đơn vị đang quản lý trên 11.000 hiện vật. Ngoài được trưng bày tại không gian bảo tàng ở số 3 Lê Trực, các hiện vật ấy được trưng bày ở nhiều di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế.

Ngoài một số không gian cố định không thể thay đổi như điện thờ, miếu thì việc trưng bày được bảo tàng tổ chức luân phiên, theo từng chuyên đề. “Ngay tại bảo tàng cũng như các di tích chúng tôi cũng thường xuyên tổ chức một số hoạt động trưng bày, triển lãm để nâng cao phục vụ du khách. Ngoài ra, tăng cường lựa chọn thêm cổ vật có liên quan đến chính địa điểm, sự kiện, nhân vật để hỗ trợ, bổ trợ thông tin thêm cho du khách”, TS. Huỳnh Thị Anh Vân - Giám đốc Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế cho hay.
Người đứng đầu Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế khẳng định, không gặp trở ngại trong việc quản lý một số lượng lớn cổ vật, mà cái khó là phải làm công tác chuyên môn trong một không gian thiếu chuyên nghiệp. Bà Vân dẫn chứng rằng, phải sử dụng ngay chính các công trình lịch sử để làm nơi trưng bày vì thế không thể tác động, thay đổi hoặc kiểm soát được những yếu tố gây tác hại đến hiện vật. “Có nơi thì mưa gây ẩm mốc, nắng nóng thì chiếu trực tiếp từ bên ngoài vào thẳng hiện vật. Để cải thiện được việc đó vấn đề đặt ra phải có không gian lý tưởng”, bà Vân nói và cho biết hầu hết hiện vật đang quản lý trên 100 năm tuổi.

Ứng dụng công nghệ để phục vụ công chúng

Dù gặp nhiều khó khăn, bà Vân cho biết với chức năng được giao, những năm gần đây bảo tàng vẫn làm tròn trách nhiệm trong việc bảo quản, phát huy, quảng bá di sản, văn hóa. Cũng như nhiều lĩnh vực khác, bảo tàng đã và đang cập nhật công nghệ để phục vụ quản lý, giới thiệu đến công chúng.

Những năm gần đây Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế đẩy mạnh trong việc bảo quản, phát huy, quảng bá di sản, văn hóa

Những năm gần đây Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế đẩy mạnh trong việc bảo quản, phát huy, quảng bá di sản, văn hóa

Item 1 of 3

Những năm gần đây Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế đẩy mạnh trong việc bảo quản, phát huy, quảng bá di sản, văn hóa

Những năm gần đây Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế đẩy mạnh trong việc bảo quản, phát huy, quảng bá di sản, văn hóa

Từ năm 2017, bảo tàng phối hợp xây dựng phần mềm trên điện thoại để nghe, xem và tương tác với các hiện vật. Gần đây, bảo tàng cũng ứng dụng công nghệ giới thiệu hình ảnh động các vị vua Nguyễn ngay bên trong điện Long An, cũng như các hoa văn, họa tiết trên hiện vật… Công nghệ này giúp khách tham quan hình dung, ấn tượng về hiện vật, nhân vật một cách sống động hơn. Ngoài ra, hiện bảo tàng cũng đang tiến hành áp dụng một số công nghệ mới để đưa vào phục vụ khách tham quan.

Du khách tham quan trang phục cung đình được trưng bày bên trong Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế

Trong rất nhiều hiện vật được bảo tàng quản lý có các vật dụng dùng trong sinh hoạt và nghi lễ với nhiều loại chất liệu khác nhau: vàng, bạc, đồng, xương, ngà, pháp lam, gốm sứ, gỗ, vải, giấy…

Du khách tham quan trang phục cung đình được trưng bày bên trong Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế

Trong rất nhiều hiện vật được bảo tàng quản lý có các vật dụng dùng trong sinh hoạt và nghi lễ với nhiều loại chất liệu khác nhau: vàng, bạc, đồng, xương, ngà, pháp lam, gốm sứ, gỗ, vải, giấy…

Bên cạnh đó, một số cuộc trưng bày, triển lãm cũng được số hóa để đưa lên các nền tảng phục vụ khách tham quan trực tuyến. “Bảo tàng cũng hướng đến chiến lược, triển lãm ảo, nhưng chưa tập trung sâu vì vẫn muốn khách đến Huế để tham quan trực tiếp. Triển lãm ảo phù hợp những giai đoạn nào đó như dịch bệnh, còn nữa thì vẫn khuyến khích khách đến du lịch tận nơi để phát triển du lịch tại chỗ”, bà Vân nói.

Nói thêm câu chuyện vừa được giao quản lý hai cổ vật triều Nguyễn hồi hương gần đây, đó là chiếc mũ quan văn chánh nhất phẩm và chiếc áo Nhật Bình bà Vân chia sẻ, đã tạo hiệu ứng rất tốt, nhận được sự quan tâm của rất nhiều du khách, trong đó có rất nhiều du khách trẻ. Nhờ thế mà hai hiện vật đó nói riêng và hàng nghìn hiện vật triều Nguyễn nói chung đã thu hút, nhận được sự chú ý và tạo ra sự lan tỏa rất lớn trong việc quảng bá.

Khi hỏi về kiến nghị trong chuyện bảo quản, phát huy giá trị hiện vật mà đơn vị đang quản lý, bà Vân cho biết, hàng năm cũng có rất nhiều kiến nghị lên các cơ quan cấp trên, trong đó luôn luôn có kiến nghị xây cơ sở mới cho bảo tàng.