Định vị Mai vàng Huế
trở thành "QUỐC BẢO"

Kỳ III:
Để Huế trở thành
xứ sở mai vàng
của Việt Nam

Đường hoàng mai phía trước Đại Nội khoe sắc vào mỗi dịp Tết Nguyên đán

Đường hoàng mai phía trước Đại Nội khoe sắc vào mỗi dịp Tết Nguyên đán

Xây dựng mai vàng Huế trở thành "quốc bảo" Việt Nam là câu chuyện đang đặt ra với nhiều giải pháp cụ thể. Trong đó, rất cần sự vào cuộc từ chính sách của nhà nước, sự chung tay của Nhân dân, nguồn lực của doanh nghiệp... để Huế trở thành xứ sở Mai vàng của Việt Nam như hoa anh đào của Nhật Bản; hoa hồng của Bulgaria.

Những mong muốn

Để Huế trở thành xứ sở của Mai vàng Việt Nam, hay quốc bảo của Việt Nam, nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu khuyến nghị gợi mở một số giải pháp.

TS. Trần Đình Hằng cho rằng, nên khảo sát hiện trạng mai vàng thuộc dạng "cổ điển" ở Huế và các địa phương để kịp thời có nguồn nhân giống. Đồng thời, tham vấn quy trình kỹ thuật, nghệ thuật, cũng như hỗ trợ chủ nhân các cây mai những vấn đề cần thiết. Khi có được kết quả đó sẽ là một kho tàng tri thức độc đáo đặc biệt mà lâu nay ít được quan tâm tìm hiểu và văn bản hóa.

Thiếu nữ và mai vàng trong ngày tết ở Hoàng cung

Ông Đỗ Xuân Cẩm đề xuất bảo tồn, phát triển sản mai vàng Huế vươn ra thị trường quốc tế

Chánh Văn phòng UBND tỉnh, nguyên giám đốc Sở Du lịch mong muốn mai vàng Huế trở thành sản phẩm chủ lực góp phần phát triển kinh tế xã hội ở địa phương

Mai của các nghệ nhân trưng bày tại hội thảo về mai vàng

Thiếu nữ và mai vàng trong ngày tết ở Hoàng cung

Ông Đỗ Xuân Cẩm đề xuất bảo tồn, phát triển sản mai vàng Huế vươn ra thị trường quốc tế

Chánh Văn phòng UBND tỉnh, nguyên giám đốc Sở Du lịch mong muốn mai vàng Huế trở thành sản phẩm chủ lực góp phần phát triển kinh tế xã hội ở địa phương

Mai của các nghệ nhân trưng bày tại hội thảo về mai vàng

Từ lâu, đơn vị cảnh quan thuộc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế thực hiện việc ươm tạo cây con từ các giống mai vàng là rất đáng trân trọng. Cần được khuyến khích, thậm chí phải ưu tiên thương hiệu hóa, biến thành hàng hóa như một mặt hàng đặc biệt. Đây cũng là nguồn dữ liệu quan trọng cho việc lập hồ sơ pháp lý trên phương diện đăng ký thương hiệu hay chỉ dẫn địa lý cho mai vàng xứ Huế trong thời gian tới.

Ông Đỗ Xuân Cẩm- chuyên gia thực vật học của Trường đại học Nông lâm Huế cho hay, phải nghiên cứu, đánh giá toàn bộ nguồn gen của giống mai vàng. Lựa chọn những cây mai vàng lâu năm nhất, tốt nhất và tiến hành nghiên cứu các quy trình nhân giống, quy trình trồng và chăm sóc. Hướng đến thương mại hóa sản phẩm ra thị trường trong nước và quốc tế.

Trong khi đó, PGS. TS. Đặng Văn Đông- Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu rau quả (Bộ NN&PTNT) cho rằng, giống mai Huế có rất nhiều ưu điểm, tuy nhiên còn một số nhược điểm. Do vậy, một mặt cần bảo tồn giống mai hiện có, mặt khác cần phải chọn những cá thể đột biến tự nhiên có lợi và chủ động lai tạo ra các dòng mai mới, có đặc tính mới; từ đó phát triển để bổ sung làm phong phú các giống mai vàng ở Huế, nâng cao chất lượng cây mai, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ của thị trường. 

Ông Trần Hữu Thùy Giang, Chánh Văn phòng UBND tỉnh, nguyên Giám đốc Sở Du lịch chia sẻ, ngoài việc nghiên cứu, xây dựng các phương án bảo tồn, phát triển, quảng bá thương hiệu mai vàng Huế thì phải tính đến việc quy hoạch các vườn mai, vùng trồng mai phù hợp cảnh quan... thu hút du lịch. Hơn nữa, phải bảo tồn, phát triển cây Mai vàng trở thành một sản phẩm chủ lực, một loại hàng hoá tạo ra thu nhập, góp phần phục vụ phát triển kinh tế thông qua du lịch mang bản sắc văn hoá Huế.

Ngoài những khuyến nghị đề xuất bảo tồn giống, quy hoạch cảnh quan, xây dựng thị trường mai thương phẩm, theo luật sư Nguyễn Bá Hội, Chủ tịch Công ty TNHH Tư vấn phát triển thương hiệu AMC Việt Nam, đơn vị đang hợp tác xây dựng chỉ dẫn địa lý mai vàng Huế, bên cạnh những cây mai thuộc hàng "thượng phẩm", giá trị cao thì cũng phải có phân khúc thị trường mai cho giới bình dân. Ngoài ra, cần tạo cơ sở pháp lý cho Hội Mai vàng Huế có chính sách tạo điều kiện cho người sản xuất, nhà vườn, doanh nghiệp… để tránh đứt gãy chuỗi cung ứng của thị trường.

Ông Nguyễn Văn Sáu, người có kinh nghiệm trồng, chơi mai vàng Huế, TP. Huế chia sẻ, hiện nay kinh nghiệm trong dân gian là không đủ để khai thác hết giá trị của “quốc hoa” đúng nghĩa, cũng như ứng phó với diễn biến khó lường của thời tiết, khí hậu. Nhà nước cần vào cuộc mạnh mẽ hơn nữa để bảo vệ thương hiệu mai vàng Huế, bảo vệ và phát huy những giá trị đặc hữu của loài hoa mang cốt cách văn hóa Huế-Việt Nam.

Đòn bẩy để phát triển

TS. Hồ Thắng, Giám đốc Sở KHCN thông tin, đề án "Xây dựng Thừa Thiên Huế thành xứ sở Mai vàng của Việt Nam" hiện do Sở KHCN chủ trì thực hiện được các sở, ban ngành và người dân hưởng ứng. Sở KHCN đã tham mưu UBND tỉnh đặt hàng 2 nhiệm vụ KHCN, cụ thể là "Nghiên cứu bảo tồn và phát triển giống mai vàng Huế" được giao Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hoa, Cây cảnh- Viện Nghiên cứu rau quả Việt Nam. Dự kiến kết quả của nhiệm vụ  này sẽ xây dựng được quy trình nhân giống mai vàng Huế bằng các kỹ thuật gieo hạt, giâm hom, chiết cành và nuôi cấy mô và quy trình trồng chăm sóc cây mai vàng Huế; xây dựng được mô hình nhân giống 2.000 cây giống đủ tiêu chuẩn, mang đầy đủ đặc tính của giống mai vàng Huế; xây dựng bảng hướng dẫn nhận dạng giống mai vàng Huế; xây dựng phương án, kế hoạch bảo tồn 100 cây mai vàng Huế có tuổi đời trên 50 tuổi...

Cán bộ và nhân dân thị trấn Sịa hưởng ứng phong trào trồng mai

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Phan Ngọc Thọ phát động phong trào trồng mai và trồng mai ở huyện Quảng Điền

Hoàng mai Huế trở thành một "đặc sản" thu hút người dân và du khách tham quan

Cán bộ và nhân dân thị trấn Sịa hưởng ứng phong trào trồng mai

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Phan Ngọc Thọ phát động phong trào trồng mai và trồng mai ở huyện Quảng Điền

Hoàng mai Huế trở thành một "đặc sản" thu hút người dân và du khách tham quan

Cùng với nhiệm vụ trên là triển khai “Xây dựng, quản lý và phát triển chỉ dẫn địa lý “Huế” cho sản phẩm mai vàng Huế của tỉnh Thừa Thiên Huế” do Công ty TNHH Tư vấn và Phát triển thương hiệu AMC Việt Nam chủ trì thực hiện. Việc triển khai các nhiệm vụ này sẽ giúp tỉnh đánh giá hiện trạng trồng và phát triển mai vàng Huế, như biết được sự phân bố, những yếu tố văn hoá, lịch sử gắn liền với sự xuất hiện, tồn tại và phát triển của giống mai vàng Huế; số liệu thống kế các khu vực trồng cảnh quan, trồng thương mại; thực trạng chăm sóc và phát triển; những thuận lợi khó khăn trong hoạt động bảo tồn, sản xuất, thương mại mai vàng Huế…

Một trong những mục tiêu của đề án "Xây dựng Thừa Thiên Huế thành xứ sở Mai vàng của Việt Nam" hướng đến xây dựng ít nhất 5 rừng mai có quy mô diện tích tối thiểu 5ha/rừng ở địa bàn tỉnh đáp ứng nhu cầu đời sống văn hóa - du lịch cho người dân và du khách khi đến Huế. Mục tiêu này, Phó Chủ tịch UBND tỉnh ông Nguyễn Thanh Bình chỉ đạo Sở Xây dựng tham mưu cho UBND tỉnh các địa điểm, khu vực để triển khai trồng các rừng mai, vườn mai phù hợp cảnh quan, có quy mô, tạo điểm nhấn cho xứ sở Mai vàng Huế... Trước mắt, đến năm 2025 trên địa bàn tỉnh phải có 3- 4 rừng mai có diện tích từ 3- 5ha; các huyện, thị xã và TP. Huế xây dựng các tuyến đường, vườn mai, làng mai có quy mô phù hợp để tạo cảnh quan phục vụ du lịch là điểm đến đặc sắc của địa phương. Sở NN&PTNT lồng ghép chương trình trồng 1 tỷ cây xanh của Chính phủ để đề xuất, triển khai xây dựng các vườn mai, đường mai trên ở các địa phương trên địa bàn tỉnh.

Hiện Sở KH&CN tham mưu UBND tỉnh đề xuất với Bộ KHCN đề tài “Nghiên cứu các giải pháp phát triển cây mai vàng Huế (Ochna integerrima L. Merr) trở thành xứ sở Mai vàng ở Việt Nam, phục vụ phát triển du lịch và kinh tế- xã hội Thừa Thiên Huế và các tỉnh miền Trung”. Nếu đề tài được phê duyệt cũng là cơ sở pháp lý, là công cụ cho công tác quản lý và thương mại để tăng thêm nguồn lực xây dựng Thừa Thiên Huế thành xứ sở Mai vàng của Việt Nam.

Ông Phan Ngọc Thọ ngắm hoa mai ở đường mai Đại Nội

Ông Phan Ngọc Thọ ngắm hoa mai ở đường mai Đại Nội

Ông Phan Ngọc Thọ, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh thổ lộ, từng trăn trở cả tuần lễ trước khi đưa ra ý tưởng xây dựng đề án đưa Huế trở thành xứ sở Mai vàng của Việt Nam. Ông Thọ cho rằng, Thừa Thiên Huế có đủ điều kiện để xây dựng, phát triển trở thành xứ sở Mai vàng của Việt Nam và nổi tiếng như hoa anh đào của Nhật Bản, hoa tuylip ở Hà Lan, hoa hồng ở Bulgaria. Lãnh đạo chính quyền địa phương đã, đang có những mục tiêu cụ thể mong người dân, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu sinh vật cảnh, chủ vườn, người chơi mai lâu năm đồng hành, hưởng ứng chia sẻ... để mai vàng thực sự là sản phẩm chủ lực của Huế và mỗi khi nói đến Huế là người ta nghĩ ngay đến mai vàng.