Lo đất san lấp cho các công trình trọng điểm

Mỏ đất ở xã Phong Sơn, huyện Phong Điền cung ứng đất san lấp cho dự án trọng điểm ở địa phương

Mỏ đất ở xã Phong Sơn, huyện Phong Điền cung ứng đất san lấp cho dự án trọng điểm ở địa phương

Nhu cầu về nguồn đất san lấp (ĐSL) phục vụ các dự án (DA) trên địa bàn tỉnh thời gian hiện nay cũng như thời gian đến là rất lớn. Đây là câu chuyện đang "nóng" tạo áp lực lớn không riêng chủ đầu tư, đơn vị thi công mà đau đầu các sở, ngành quản lý.

Kỳ I:

Nhu cầu quá lớn

Với nhu cầu đất làm vật liệu san lấp (VLSL), dự báo từ nay đến năm 2030 khoảng 10 triệu m3/năm. ĐSL đang “nóng” từng ngày đòi hỏi các ban ngành chức địa phương quan tâm sớm vào cuộc và có giải pháp kịp thời.

Dự án Cao tốc Cam Lộ-La Sơn qua địa bàn thị xã Hương Trà cần khối lượng ĐSL khá lớn

Dự án Cao tốc Cam Lộ-La Sơn qua địa bàn thị xã Hương Trà cần khối lượng ĐSL khá lớn

Tăng nguồn cung

Giai đoạn 2021-2025, hàng loạt DA hạ tầng, nhất là các DA hạ tầng giao thông của Trung ương cũng như của tỉnh đang triển khai thực hiện rầm rộ ở Thừa Thiên Huế. Với các DA ở địa phương, như đường Phong Điền- Điền Lộc; Phú Mỹ-Thuận An; đường Tây phá Tam Giang; đườngVành đai 3 qua TP. Huế; đường Tố Hữu nối dài về sân bay Phú Bài... đang triển khai theo tính toán cần gần 2 triệu m3 vật liệu san lấp (VLSL); trong đó chủ yếu là đất san nền (ĐSN).

Ngoài ra, chưa kể DA đường ven biển và cầu qua cửa biển Thuận An đang khởi công giai đoạn 1 với ước tính ban đầu đầu cũng gần 1 triệu m3 đất san nền.  

Ở phía Trung ương chưa kể ĐSL phục vụ cho DA Nhà khách T2, cảng HKQT Phú Bài, DA cao tốc Cam Lộ-La Sơn đi qua địa bàn dài hơn 62 km dự kiến về đích cuối năm 2022 nhưng đang bị "nghẽn" vì thiếu lượng ĐSN khá lớn.

Ông Nguyễn Thành Vinh, Trưởng phòng Điều hành DA 4, thuộc Ban quản lý DA đường Hồ Chí Minh-chủ đầu tư DA cao tốc Cam Lộ-La Sơn cho biết, để thi công 11 gói thầu trong DA qua địa phận Thừa Thiên Huế, tổng khối lượng đất đào, đắp khoảng 16 triệu m3. Trong đó, đắp gần 6 triệu m3. Dù đã thực hiện việc điều tiết đất giữa các gói thầu, tỉnh đã phê duyệt thêm quyền khai thác nhiều mỏ làm VLSL mới, nhưng khó khăn hiện nay vẫn thiếu hàng trăm nghìn m3 ĐSN phục vụ thi công DA. Hiện tại theo tính toán của đơn vị, DA còn thiếu khoảng hơn 500 nghìn m3 ĐSN tại gói thầu 5 và 6 đi địa bàn hơn 16km tại huyện Phong Điền.

Ông Nguyễn Văn Cường, Phó Giám đốc BQL ĐTXDCTGT tỉnh- Chủ đầu tư nhiều công trình giao thông trọng điểm ở địa phương cho rằng, theo tính toán khối lượng đất, cát cần để đắp nền các DA hiện nay đơn vị làm chủ đầu tư thực hiện trong năm 2022 còn thiếu khoảng gần 1triệu m3 ĐSN.

Thời gian sắp đến triển khai thi công DA đường ven biển và cầu qua cửa biển Thuận An giai đoạn 2, theo tính toán sơ bộ cũng cần thêm vài triệu m3 ĐSN. Bên cạnh các DA giao thông nói trên, nhu cầu thực tế về nguồn ĐSN phục vụ các DA xây dựng khác trên địa bàn tỉnh hiện nay rất lớn.

"Nhu cầu cần ĐSN khá lớn, trong khi đó nguồn cung từ các mỏ rất khan hiếm, nguy cơ dẫn đến làm chậm tiến độ các DA rất cao"-ông Cường nói, đồng thời đã kiến nghị UBND tỉnh và sở, ngành liên quan đẩy nhanh tiến độ cấp phép các mỏ để tăng nguồn cung ĐSN cho các DA, công trình giao thông.

Điều tiết ĐSL giữa các gói thầu của DA cao tốc Cam Lộ-La Sơn
ĐSL của DA cao tốc Cam Lộ-La Sơn được đáp ứng khi nhiều mỏ đất được cấp phép

Nhiều đoạn cao tốc  Cam Lộ-La Sơn chuẩn bị về đích vào cuối tháng 6

Nhiều đoạn cao tốc  Cam Lộ-La Sơn chuẩn bị về đích vào cuối tháng 6

Dự án đường Phú Mỹ-Thuận An cần nguồn ĐSL khá lớn

Lãnh đạo Bộ GT&VT và tỉnh Thừa Thiên Huế thị sát nắm bắt nhu cầu ĐSL dự án Cam Lộ-La Sơn 

Cao tốc Cam Lộ-La Sơn qua địabàn Phong Điền tăng tốc sau khi các mỏ đất ở Phong Sơn được cấp phép

Dự án đường Phú Mỹ-Thuận An cần nguồn ĐSL khá lớn

Lãnh đạo Bộ GT&VT và tỉnh Thừa Thiên Huế thị sát nắm bắt nhu cầu ĐSL dự án Cam Lộ-La Sơn 

Cao tốc Cam Lộ-La Sơn qua địabàn Phong Điền tăng tốc sau khi các mỏ đất ở Phong Sơn được cấp phép

Không để bị động

Xuất phát từ thực tế trên, để sớm chủ động nguồn ĐSN phục vụ các DA trọng điểm trên địa bàn, UBND tỉnh tổ chức nhiều cuộc họp nhằm rà soát, ban hành một quy trình cụ thể để áp dụng đối với các DA; nhất là theo tinh thần Nghị quyết số 60/NQ-CP (ngày 16/6/2021) của Chính phủ "lo đất" cho các công trình trong điểm của Trung ương và địa phương để các ban ngành, đơn vị liên quan  triển khai thực hiện.

Để ban hành được quy trình trên, UBND tỉnh đã giao Sở TN&MT phối hợp với chủ đầu tư các DA để rà soát, giải quyết kịp thời các vướng mắc phát sinh, rút ngắn thời gian, sớm đưa các mỏ VLSL đã được quy hoạch vào khai thác; đồng thời tránh bị động khi các DA triển khai xây dựng hiện nay và trong thời gian đến.

Đến thời điểm này, Sở TN&MT đã đề xuất, tham mưu UBND tỉnh phê duyệt thêm 6 khu vực mỏ đất làm VLSL không đấu giá quyền khai thác khoáng sản với tổng diện tích hơn 168ha. Trong đó, UBND tỉnh đã cấp 5 mỏ đất làm VLSL với tổng diện tích là hơn 44ha, trữ lượng khai thác hơn 3,6 triệu m3, tổng công suất khai thác hơn 1,2 triệu m3/năm với mục tiêu phục vụ DA  cao tốc Cam Lộ- La Sơn và các DA trọng điểm có sử dụng nguồn vốn ngân sách.

Ông Tạ Gia Minh Hưng, Trưởng phòng Điều hành DA 2, Ban quản lý đường Hồ Chí Minh (chủ đầu tư cao tốc Cam Lộ - La Sơn) phụ trách quản lý gói thầu 5, 6 và 7 qua địa bàn Phong Điền cho biết, hiện tại ngoài việc điều phối đất đắp giữa các gói thầu, vừa qua đã có 5 mỏ, trong đó có 3 mỏ trên địa bàn tỉnh được cấp phép, đủ điều kiện khai thác với tổng trữ lượng khoảng 1,6 triệu m3. Riêng số ĐSN còn thiếu ở gói thầu 5 và 6 gần 500 nghìn3 đã được mỏ Động Đá (xã Phong Thu) và Hiền Sỹ (xã Phong Sơn) ở huyện Phong Điền cung ứng đảm bảo nhu cầu.

Ông Nguyễn Mạnh Đại Lân, Trưởng phòng Quản lý Tài nguyên- Sở TN&MT cho biết, hiện nay nguồn đất làm VLSL cho DA cao tốc Cam Lộ - La Sơn và các công trình lớn trên địa bàn cơ bản đã đáp ứng đủ. Ngoài ra, Sở TN&MT đã trình UBND tỉnh phê duyệt kế hoạch đấu giá quyền khai thác khoáng sản năm 2022, trong đó có 9 khu vực đã được quy hoạch thăm dò khai thác đất làm VLSL sẽ đưa vào đấu gia trong năm 2022. Hiện tại, Sở TN&MT đã trình, đề xuất UBND tỉnh tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của UBND tỉnh (đợt 1 năm 2022) với 7 vị trí đã quy hoạch đất làm VLSL và trình phê duyệt giá khởi điểm, tiền đặt trước, bước giá tại phiên đấu.

Trên địa bàn tỉnh có 19 mỏ đất làm VLSL đang còn hiệu lực giấy phép khai thác với trữ lượng khai thác 12,5 triệu m3 và có công suất khai thác hơn 3 triệu m3/năm. Ngoài ra, để tận dụng nguồn vật liệu đất đắp từ việc bóc tầng phủ của các mỏ đá làm vật liệu xây dựng thông thường, UBND tỉnh đã cấp thêm 8 giấy phép khai thác đất tầng phủ của các mỏ đá với tổng công suất đất san lấp hàng năm khoảng hơn 500 nghìn m3.

Kỳ 2: Bất cập khai thác, quản lý mỏ đất làm vật liệu san lấp