Lễ hội sẽ không còn “áp lực”

về kinh phí

Hoạt cảnh lễ hội cầu ngư tại Lễ hội đường phố trong tuần lễ Festival Huế 2022

Hoạt cảnh lễ hội cầu ngư tại Lễ hội đường phố trong tuần lễ Festival Huế 2022

Chưa có các đánh giá tính hiệu quả về phương diện phát triển kinh tế từ lễ hội bốn mùa, song có một điều được nhận thấy là sự chuyển dịch trong lộ trình đưa lễ hội thành những sự kiện để phát triển kinh tế.

Lễ hội Lân luôn mang đến không khí sôi động cho du lịch Huế

Thao diễn ướp trà sen tại Ngày hội sen Huế 2022

Du khách tham gia chợ quê  ngày hội ở Làng cổ Phước Tích

Lễ hội Lân luôn mang đến không khí sôi động cho du lịch Huế

Thao diễn ướp trà sen tại Ngày hội sen Huế 2022

Du khách tham gia chợ quê  ngày hội ở Làng cổ Phước Tích

Sự chuyển động tích cực

Lễ hội bốn mùa đang diễn ra những lễ hội mùa thu. Gần nhất sẽ là Ngày hội Lân Huế diễn ra đúng dịp Tết Trung thu và kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 năm nay. Các lễ hội diễn ra liên tục quanh năm đã góp phần tạo không khí cho một thành phố lễ hội; thêm những món ngon trong “mâm cơm”, giúp thu hút đa dạng khách du lịch đến Huế.

Không chỉ những người kinh doanh dịch vụ du lịch bận rộn với việc đón khách đến tham gia các lễ hội, từ khi lễ hội được định hướng và bước đầu tổ chức theo hình thức bốn mùa, những sinh hoạt văn hóa, các loại hình nghệ thuật truyền thống ở các làng quê cũng được hồi sinh trở lại. Sau khi nghệ thuật múa hát sắc bùa ở làng Phò Trạch, xã Phong Bình, Phong Điền tham gia biểu diễn phục vụ du khách vào dịp lễ hội đường phố của tuần lễ Festival Huế 2022 và Lễ hội “Hương xưa làng cổ” huyện Phong Điền năm 2022, đội hát múa sắc bùa làng Phò Trạch đã được thành lập và ra mắt vào giữa tháng 8 vừa qua.

Múa hát sắc bùa là làn điệu dân gian mang nhiều yếu tố tâm linh với những lời cầu nguyện cho quốc thái dân an, bày tỏ niềm hy vọng, tin tưởng vào một năm mới mưa thuận, gió hòa, cuộc sống ấm no và hạnh phúc.

Hát múa sắc bùa được người dân làng Phò Trạch tổ chức theo định kỳ 12 năm một lần, từ ngày 30 tết đến ngày 14 tháng giêng âm lịch. Với những tiết tấu khi cất lên vừa khoan thai, vừa dồn dập; khi trầm, khi bổng... Hát múa Sắc bùa như một món ăn tinh thần không thể thiếu của cư dân làng Phò Trạch trong những ngày tết.

Nhà văn Hồ Đăng Thanh Ngọc, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh đánh giá, việc phục dựng lại và ra mắt đội múa hát sắc bùa có ý nghĩa lớn, sẽ góp phần bảo tồn nét đẹp văn hóa dân gian của làng Phò Trạch nói riêng và nét văn hóa vùng quê của huyện Phong Điền nói chung; nhằm phát triển du lịch cộng đồng, qua đó quảng bá hình ảnh huyện Phong Điền đến với du khách trong nước và quốc tế. Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh sẽ đồng hành để phục dựng và bảo tồn tiết mục múa hát sắc bùa, cũng như những tiết mục văn hóa dân gian của người dân làng Phò Trạch, xã Phong Bình để giữ gìn những nét đẹp của văn hóa cha ông, phục hồi nét văn hóa dân gian.

Ông Nguyễn Thế, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian tỉnh, người trực tiếp tham gia phục dựng các tiết mục múa hát Sắc Bùa tại huyện Phong Điền cho biết, việc tham gia biểu diễn tại các lễ hội lớn, là cơ hội để bảo tồn, gìn giữ bản sắc và phát huy những nét đẹp văn hóa của lễ hội văn hóa dân gian địa phương. Đồng thời là cơ hội quảng bá hình ảnh của quê hương Phong Điền nói riêng và Thừa Thiên Huế nói chung đến với du khách, để từ đó từng bước xây dựng, lập hồ sơ đề nghị công nhận lễ hội hát sắc bùa và múa thiên hạ thái bình là di sản văn hóa phi vật thể.

Quảng diễn Tuồng Huế - Ngàn xưa âm vọng

Quảng diễn Tuồng Huế - Ngàn xưa âm vọng

Vở tuồng: Thiện - Ác

Vở tuồng: Thiện - Ác

Lễ rước thánh mẫu trong lễ hội Huệ Nam

Lễ rước thánh mẫu trong lễ hội Huệ Nam

Lễ cung nghinh thánh mẫu trên sông Hương

Lễ cung nghinh thánh mẫu trên sông Hương

Item 1 of 4

Quảng diễn Tuồng Huế - Ngàn xưa âm vọng

Quảng diễn Tuồng Huế - Ngàn xưa âm vọng

Vở tuồng: Thiện - Ác

Vở tuồng: Thiện - Ác

Lễ rước thánh mẫu trong lễ hội Huệ Nam

Lễ rước thánh mẫu trong lễ hội Huệ Nam

Lễ cung nghinh thánh mẫu trên sông Hương

Lễ cung nghinh thánh mẫu trên sông Hương

Kinh tế từ lễ hội

Lễ hội là thời gian cư dân tụ họp, là sinh hoạt cộng đồng diễn ra long trọng, đem lại sự phấn chấn cho mọi người. Lễ hội cũng chính là bảo tàng văn hóa, nơi lưu giữ các giá trị văn hóa và các sinh hoạt văn hóa qua các thời kỳ lịch sử được tái hiện lại ở nhịp sống đương đại.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Bình khẳng định, việc sắp xếp lại các lễ hội theo bốn mùa là điều kiện để giới thiệu rõ nét các lễ hội mang sắc thái riêng của văn hóa Huế, hơn thế tạo thêm sản phẩm du lịch lễ hội phục vụ du khách và công chúng. Có thể nhận thấy, lợi ích từ lễ hội mang lại là rất lớn, có điều lâu nay việc tổ chức thiếu hình thái phù hợp, ít nhiều tạo ra các áp lực về nguồn lực tổ chức.

Chính sự thay đổi về tư duy, lẫn cách thức tổ chức mà tỉnh muốn hướng đến phát triển kinh tế từ lễ hội. Khi đã xét trên phương diện kinh tế, phải có những con số cụ thể, có sự rõ ràng giữa cái được, cái chưa để hướng đến một mô hình tổ chức hiệu quả. Điều tích cực là tỉnh đang từng bước tìm được một mô hình tổ chức có tính phù hợp với xu thế.

Ngành du lịch phân tích, khi nhìn ra thế giới, hiệu quả kinh tế từ lễ hội là rất lớn. Trong đó, du lịch lễ hội ở nhiều quốc gia trên thế giới đã có bước tiến mới và đem lại những lợi ích kinh tế không nhỏ. Có thể điểm qua Lễ hội Carnival ở Rio de Janeiro, Brazil lừng danh thế giới, ước tính mỗi lần tổ chức mang lại doanh thu khoảng 1 tỷ USD, với hơn 1,5 triệu khách du lịch về cho thành phố này. Hay lễ hội bia Oktoberfes nổi tiếng ở Munich, Đức thu hút trung bình khoảng 6 triệu lượt khách tham dự, với doanh thu từ lễ hội này ước tính khoảng gần 8 tỷ USD. Gần hơn, có lễ hội té nước trong dịp lễ Tết cổ truyền Songkran tại Thái Lan. Theo Tổng cục Du lịch Thái Lan, sự kiện này luôn thu hút khoảng 500 ngàn lượt khách du lịch và đóng góp khoảng hơn 15 tỉ bath tương đương 427 triệu USD trong mỗi mùa lễ hội.

Tuy nhiên, việc phát triển kinh tế lễ hội ở Huế gần như là “khái niệm” mới. Vẫn còn những ý kiến với lễ hội truyền thống, hay lễ hội tâm linh, việc “làm kinh tế” thậm chí còn bị đánh giá làm “rẻ hóa” văn hóa truyền thống.

Theo TS. Trần Đình Hằng, Phân viện trưởng, Phân viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam tại Huế, ý kiến này không khó hiểu vì chưa có những đánh giá, cứ liệu cụ thể để đưa ra những phân tích về hiệu quả kinh tế của lễ hội. Bên cạnh đó, Huế là vùng đất văn hóa, lễ hội phần lớn là truyền thống, việc khai thác kinh tế từ du lịch là điều không phải nói là làm được. Điều quan trọng là cách thức tổ chức, với văn hóa truyền thống, được tổ chức với những nghi thức bài bản, cùng với “kỹ nghệ” về khai thác dịch vụ xứng tầm.

Các nghiên cứu và thực tiễn khai thác kinh tế từ lễ hội ở các nước trên thế giới chỉ ra là cần xem một “lễ hội” như là một “sự kiện”. Sự kiện là một hoạt động phổ biến, nhằm mục đích thông báo và kết nối mọi người. Khi đó sẽ mở rộng đối tượng công chúng thụ hưởng, mở rộng được nhiều đối tượng khách hàng. Thực tế đã minh chứng, bất kể loại hình du lịch được khách chọn thì quản lý sự kiện sẽ đi kèm với nó trong suốt thời gian hoạt động.

“Sự kiện” và “du lịch” như cặp đôi hoàn hảo tạo doanh thu đóng góp đối với kinh tế. Kinh tế du lịch, kết quả tốt đẹp là mắt xích khép lại một vòng tuần hoàn có khuynh hướng phát triển đang được thịnh hành trên thế giới hiện nay.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Bình nhấn mạnh, khi đã xác định phát triển kinh tế từ lễ hội, năng lực tổ chức của tỉnh phải được nâng cao. Phải hướng đến tổ chức lễ hội không chỉ có thành viên ban tổ chức thực hiện mà tất cả người dân, công chúng và du khách cũng là thành viên tham gia tổ chức. Về lâu dài, tỉnh đang hướng đến việc tổ chức lễ hội không còn là “áp lực” về kinh phí và con người.

Huế là điểm đến của lễ hội

Huế là điểm đến của lễ hội