Lãi suất tăng:

Đừng để doanh nghiệp đơn độc

Doanh nghiệp rất cần vốn để phát triển thị trường

Doanh nghiệp rất cần vốn để phát triển thị trường

Lãi suất và tỷ giá thời gian qua liên tục có những điều chỉnh tăng kéo theo lãi suất cho vay tăng cao, ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động của doanh nghiệp. Vấn đề này là khẳng định của ông Dương Tuấn Anh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh với Báo Thừa Thiên Huế Cuối tuần.

Theo ông Dương Tuấn Anh, lãi suất huy động vốn liên tục tăng đã đẩy lãi suất cho vay tăng vọt. Tại nhiều ngân hàng thương mại, lãi suất cho vay doanh nghiệp (DN) tăng 1 – 2,5%/năm và cho vay cá nhân tăng tới 2 - 4%/năm so với đầu năm. Và mới đây, NHNN đã điều chỉnh tăng lãi suất điều hành thêm 1%. Lãi suất tái cấp vốn cũng đã tăng từ 5%/năm lên 6%/năm. Lãi suất tái chiết khấu từ 3,5%/năm lên 4,5%/năm. Lãi suất cho vay qua đêm liên ngân hàng cũng tăng tạo thêm một áp lực lớn cho DN. Trong bối cảnh lạm phát đang gia tăng, động thái tăng lãi suất là rất cần thiết để NHNN kiểm soát cung tiền. Song từ góc độ DN, đây là sức ép rất lớn khi hiện nay DN mới bắt đầu trong giai đoạn tự phục hồi, khôi phục đầu tư sau hơn 2 năm “chạm đáy” tăng trưởng do ảnh hưởng của dịch bệnh.

Ông đánh giá như thế nào về nhu cầu vốn của DN hiện nay?

Hiện, nhu cầu vốn vay cả ngắn hạn lẫn trung và dài hạn của DN đang rất lớn. Nhất là trong những tháng cuối năm này, DN cần vốn để đầu tư phục vụ cho hoạt động cung ứng hàng hóa, dịch vụ cuối năm nên nguồn vốn càng trở nên bức thiết.

Vậy nguồn vốn vay có tác động như thế nào trong cơ cấu vốn của DN thưa ông?

Các kết quả khảo sát của VCCI (Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam) cho thấy, cơ cấu vốn của DN còn bất hợp lý, nguồn vốn chủ sở hữu chỉ chiếm khoảng 20-30%, còn lại là vay tín dụng từ các ngân hàng thương mại và các nguồn vốn huy động khác. Chính sự mất cân đối trong cơ cấu vốn đang tạo nên áp lực không nhỏ cho chính DN và cả các tổ chức tín dụng.

Như ông nói, DN phụ thuộc khá nhiều vào việc vay tín dụng. Vậy trong thời điểm lãi suất cho vay đang ở mức cao như hiện nay đang tác động như thế nào đến DN?

Hiện mặt bằng lãi suất cho vay đã tăng lên từ 2 đến 3,5% so với năm trước. Trong khi đó, đây là thời điểm quan trọng để DN khôi phục kinh tế. Mà muốn khôi phục được kinh tế thì bài toán đầu tiên là “tiền đâu” đang đặt DN trước ngưỡng “cửa hẹp”.

Trong 2 năm dịch bệnh, DN đã thiếu vốn lưu động, không có hoặc ít doanh thu nhưng vẫn phải đảm bảo chi trả tiền nợ, lãi vay ngân hàng cùng các khoản khác để duy trì, vận hành DN ở mức độ tối thiểu. DN đã rất khó khăn, trong khi đó hiện nay việc tiếp cận vốn vay không mấy dễ dàng.

Theo kết quả điều tra về thực trạng các DN mới công bố gần đây của Cục Phát triển DN (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho thấy, có 83% DN cho biết không thể vay vốn nếu không có tài sản thế chấp; 60% DN nhận thấy lãi suất và các điều kiện cho vay đối với DN tư nhân luôn khó khăn hơn so với các DN nhà nước; 46% DN phản ánh thủ tục vay vốn còn rất phiền hà và 39% DN được hỏi cho biết ngân hàng, các TCTD áp đặt điều kiện tín dụng bất lợi cho DN. Con số này phần nào phản ánh đúng thực trạng về việc đáp ứng nhu cầu vốn của DN.

Bảo lãnh tín dụng cần được chính quyền quan tâm

Bảo lãnh tín dụng cần được chính quyền quan tâm

Doanh nghiệp cần vốn để phát triển thị trường

Doanh nghiệp khởi nghiệp cần vốn để phát triển

Kêu gọi các nhà đầu tư hỗ trợ vốn cho DN là cách đa dạng nguồn vốn cho DN

Doanh nghiệp cần vốn để phát triển thị trường

Doanh nghiệp khởi nghiệp cần vốn để phát triển

Kêu gọi các nhà đầu tư hỗ trợ vốn cho DN là cách đa dạng nguồn vốn cho DN

Như vậy, DN đang không chỉ chịu áp lực về lãi suất mà thiếu cả nguồn vốn?

Đúng vậy. Tại rất nhiều diễn đàn, các DN đều chia sẻ, họ rất khó tiếp cận với các gói tín dụng của các ngân hàng, chưa nói đến các gói tín dụng ưu đãi. Mà phần đông ngân hàng đều có chung câu trả lời là hạn mức cho vay đã cạn, hết room tín dụng hay khách hàng không đáp ứng đủ điều kiện vay vốn. Những điều này vô hình trung đã tạo nên áp lực không nhỏ cho DN, nhất là DN nhỏ và vừa đang lệ thuộc khá nhiều vào vốn tín dụng.

Vậy các chính sách hỗ trợ DN có tác động ra sao để tháo gỡ phần nào khó khăn này của DN?

Thời gian qua, nhiều chính sách hỗ trợ cho DN đã được thực hiện, trong đó có chính sách miễn, giảm lãi suất, phí cho DN và người dân. Các TCTD cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vốn vay, giữ nguyên nợ... Không thể phủ nhận sự đồng hành của ngành ngân hàng trong hoạt động của DN thời gian qua. Tuy nhiên, cái mà DN cần chính là “tiền tươi thóc thật”. Trong khi đó, chính sách hỗ trợ lãi suất triển khai khá lâu nhưng chỉ có 1 vài DN thụ hưởng, đa phần các ngân hàng vẫn đang ở ngoài cuộc và DN không mặn mà với gói hỗ trợ này. Nguyên nhân là điều kiện đi kèm chưa thực sự sát với thực tế. Ví dụ, một trong những điều kiện để DN tiếp cận khoản vay ưu đãi này là phải nằm trong nhóm giảm doanh thu của năm trước đó, mà việc giảm doanh thu sẽ khiến DN mất uy tín. Vì vậy, chính sách ưu đãi lãi suất này chưa phù hợp với nhu cầu của DN.

Ông có đề xuất nào với các TCTD nhằm đồng hành, giảm bớt khó khăn cho DN?

Trong bối cảnh hiện nay, việc các TCTD tăng cường các giải pháp hỗ trợ DN cũng là cách giúp chính mình. Vì doanh nghiệp có phát triển, các TCTD mới hoạt động hiệu quả. Vậy nên, việc TCTD cắt giảm chi phí để hỗ trợ DN là cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Ngoài ra, việc cấp tín dụng cũng không nên quá đặt nặng tài sản đảm bảo mà có thể dựa trên uy tín DN, dự án, bảo lãnh tín dụng… Các hồ sơ, thủ tục cũng cần được đơn giản hóa.

Ông nghĩ sao về việc bảo lãnh tín dụng  cho DN?

Thực tế, trên địa bàn đã có tổ chức bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Song, tổ chức này vẫn chưa thực sự hoạt động hiệu quả. Việc phát huy hiệu quả của tổ chức này sẽ giúp ích rất lớn cho DN trong thời điểm hiện nay. Muốn làm được điều này cần sự đồng hành rất lớn từ phía chính quyền và các sở, ngành.

Vậy về phía DN, họ cần làm gì để đa dạng được dòng vốn để đáp ứng nhu cầu kinh doanh, thưa ông?

Khi lãi suất tăng, DN cũng phải tính toán lại bài toán tài chính. Đầu tiên là phải trích lập quỹ dự phòng rủi ro. Nếu không có nguồn dự phòng rủi ro này thì doanh nghiệp rất dễ gặp khó khăn dòng tiền, mất cân đối về khả năng thanh toán trong bối cảnh hiện nay. Ngoài ra, các DN phải sớm hoàn thiện cơ chế quản lý, kế hoạch kinh doanh, tài chính, đầu tư công nghệ, chuyển đổi số, nâng cao trình độ quản lý để tăng khả năng cạnh tranh của sản phẩm. Lựa chọn các phương án kinh doanh hiệu quả, tập trung vào các lĩnh vực SXKD chủ chốt, có thế mạnh, có khả năng tạo ra dòng tiền bền vững, không đầu tư dàn trải, mạo hiểm. Việc minh bạch trong dòng tiền cũng là giải pháp tạo được mối quan hệ gắn kết giữa DN và các TCTD.

Doanh nghiệp phải tự đổi mới chính mình

Doanh nghiệp phải tự đổi mới chính mình

Ngoài vốn vay, DN nhất là các DN khởi nghiệp có thể tiếp cận kênh vốn từ các nhà đầu tư thiên thần, tận dụng các nguồn vốn ưu đãi… để đa dạng nguồn vốn phát triển.

Xin cảm ơn ông!