HƯỚNG ĐẾN
GIÁ TRỊ BỀN VỮNG

CHO SẢN PHẨM NÔNG NGHỆP

Khảo nghiệm giống lúa mới để tạo ra sản phẩm giá trị cao

Khảo nghiệm giống lúa mới để tạo ra sản phẩm giá trị cao

Đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp vẫn là một trong những mũi nhọn để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Một nền nông nghiệp an toàn, bền vững sẽ tạo ra nhiều giá trị, song để làm được điều này không chỉ cần sự chuyển động của chính quyền mà còn có sự đóng góp của người nông dân.

Cánh đồng rau an toàn ở Quảng Thành - Quảng Điền

Nông dân vào cuộc

Bây giờ không lạ nữa, hay nói chính xác là hơn 1 thập kỷ rồi, vùng cát ven biển được xanh hóa. Chất đất cát pha lẫn vị mằn mặn ấy khắp dọc dài các địa phương ven biển mọc lên hàng chục vựa rau. Rau xanh vùng biển nhiều nơi trở thành đặc sản, nông dân không chỉ trồng theo kiểu truyền thống mà còn áp dụng phương pháp trồng rau hữu cơ, Viet GAP…

Nhắc chuyện rau, Giám đốc HTX NN hữu cơ Mỹ Lợi (Vinh Mỹ, Phú Lộc) Hoàng Văn Thơ không nói mà dẫn chúng tôi tham quan một vòng quanh làng dưới cái nắng hanh hao xứ cát. Ở vùng này, rau không chỉ trồng tập trung mà còn phân tán, đúng nghĩa là những vườn xanh trên cát. Trông những luống cải dài thượt, bẹ lá xanh mơn mởn, dài cỡ hai gang tay người lớn cứ ngỡ nông dân vùng này phải dùng đến hóa chất. Suy nghĩ ấy được đập tan sau cái cười hiền của ông Thơ. Ông trình bày quy trình trồng rau của nông dân rất bài bản, quy trình ấy theo hướng hữu cơ hẳn hoi, từ cách xuống giống, chăm sóc, trừ sâu bệnh, thu hoạch…

Trồng rau không khó, nhưng để trồng rau hữu cơ trên cát không hề dễ. Thành công của nông dân xã Vinh Mỹ đã mang đến cho họ thu nhập đều đặn hàng năm. Hơn hết, mô hình này thôi thúc chính quyền địa phương triển khai một đề tài khoa học cấp tỉnh “Phát triển chuỗi giá trị gắn với xây dựng thương hiệu Rau hữu cơ Vinh Mỹ”. Những điều ấy minh chứng rằng, chính nông dân đã tự thân chuyển động. “Bây giờ đã qua rồi cái thời ăn no mặc ấm mà ăn ngon mặc đẹp. Trồng rau cũng vậy, phải hướng đến chất lượng để đáp ứng nhu cầu thị trường”, ông Thơ tâm sự.

Rau hữu cơ Vinh Mỹ chỉ là một điển hình rất nhỏ trong bức tranh chuyển động của nông dân toàn tỉnh. Nhiều địa phương ở Phong Điền, Quảng Điền, Hương Trà, Phú Vang… những mô hình tương tự đã xuất hiện, mang lại hiệu quả cao.

Trong một lần trao đổi, Phó GS.TS. Trần Thị Thu Hà, Trường đại học Nông Lâm, ĐH Huế bảo, với ngành nông nghiệp, chủ thể luôn là nông dân. Nhận thức, tư duy của nông dân thay đổi sẽ là chìa khóa để tạo ra những sản phẩm giá trị.

Không hy vọng trong một sớm một chiều xoay chuyển được tư duy của nông dân. Vẫn còn đó những mô hình tự phát, đặc biệt trên lĩnh vực nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, đồng hành cùng nông dân, nền nông nghiệp của tỉnh cũng có những doanh nghiệp tâm huyết hướng đến giá trị an toàn, bền vững cho sản phẩm.

Ngang đây, tôi chợt nhớ đến ý tưởng xây dựng một khu du lịch sinh thái liên quan đến con tôm chân trắng của ông Nguyễn Văn Chương (chủ trang trại Eco Village Hue). Những mẻ tôm hữu cơ đầu tiên được ông Chương thu hoạch cách đây vài tháng mang lại giá trị kinh tế cao.

Mang mô hình này trao đổi với Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản tỉnh Phan Thị Thu Hồng - bà nói, rất khó thực hiện thành công nếu không tích hợp đầy đủ những yếu tố, song mô hình này cho thấy sự chuyển động trong tư duy nuôi trồng thủy sản.

Nuôi tôm công nghệ cao ở Thừa Thiên Huế

Trên 2ha mặt nước ở vùng cát ven biển Vinh Xuân (Phú Vang), ông Chương không chỉ nuôi tôm mà còn tạo ra một hệ sinh thái thu nhỏ, có cả homestay, khu vực trải nghiệm dành cho du khách khi ghé thăm. Mục tiêu cuối cùng của ông Chương là hướng đến tạo ra một quy trình nuôi tôm an toàn, bền vững, giá trị cao. “Thay đổi nhận thức của người nuôi tôm là mục đích của mô hình này. Nhiều mô hình nuôi đang hướng đến lợi ích kinh tế nhiều hơn là mang đến sản phẩm an toàn cho người tiêu dùng, vì thế, chúng tôi tạo ra con tôm hữu cơ để đáp ứng các yêu cầu đó”, ông Chương chia sẻ.

Cần thực hành hơn là lý thuyết

So với các tỉnh, thành khác, quy mô ngành nông nghiệp của tỉnh còn hạn chế. Phải thừa nhận rằng, các loại cây trồng được xác định là chủ lực chưa mang lại hiệu quả kinh tế cao và bền vững. Tỉnh chưa phát triển được nhiều loại cây trồng đặc hữu có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu đặc thù. Theo đó, kinh tế nông nghiệp mới chủ yếu phát triển ở quy mô hộ gia đình, chưa hình thành nền nông nghiệp hàng hóa sản xuất lớn. Tỉnh cũng chưa thu hút được nhiều doanh nghiệp đầu tư sản xuất quy mô lớn để hình thành nên các vùng nguyên liệu quy mô lớn, năng suất cao để tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường. Quy mô về chăn nuôi lẫn thủy sản vẫn còn một khoảng cách khá lớn so với các tỉnh khu vực Bắc Trung bộ và duyên hải miền Trung.

Cây mía của người dân Quảng Phú thiếu thị trường tiêu thụ

Cây mía của người dân Quảng Phú thiếu thị trường tiêu thụ

Ở góc độ áp dụng công nghệ vào sản xuất, Giám đốc Sở Khoa học & Công nghệ - Hồ Thắng thông tin, những năm qua, tỉnh đã có những chính sách hỗ trợ về công cho các tổ chức, cá nhân thực hiện các mô hình. Từ đó, nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao ra đời. Đó không hẳn là cú hích để tạo ra sản phẩm an toàn, nhưng một phần đã thực tế hóa các mô hình trên giấy.

Thị trường mủ cao su vẫn vấp bênh khiến người trồng gặp khó

Thị trường mủ cao su vẫn vấp bênh khiến người trồng gặp khó

Lý thuyết có rất nhiều giải pháp được các cơ quan chức năng đưa ra. Trong đó, ngoài tạo ra tính bền vững, một nền nông nghiệp an toàn là điều tỉnh đang hướng tới. Với Kế hoạch tuyên truyền, vận động sản xuất kinh doanh nông sản thực phẩm chất lượng, an toàn vì sức khỏe cộng đồng, UBND tỉnh quy định các tiêu chí rất cụ thể trong năm 2022. Đó là, 50% cơ sở sản xuất ban đầu, sơ chế, kinh doanh nhỏ lẻ nông, lâm, thủy sản trên địa bàn tỉnh ký cam kết sản xuất thực phẩm an toàn; loại trừ hoàn toàn hiện tượng phân biệt sản xuất để ăn với sản xuất để bán; 50% các huyện, thị xã và TP. Huế xây dựng, nhân rộng mô hình của Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam về sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, sản phẩm đặc thù OCOP; áp dụng quy trình quản lý chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm trong phát triển chuỗi giá trị nông sản thực phẩm cho các sản phẩm chủ lực trên địa bàn theo tiêu chuẩn quốc tế; 50% các cấp hội cập nhật ứng dụng công nghệ thông tin, khoa học công nghệ tiên tiến vào tuyên truyền, vận động, giám sát sản xuất, kinh doanh nông sản thực phẩm an toàn.

Giải pháp gì, nền nông nghiệp như thế nào thì mục đích cuối cùng cũng phải tiêu thụ được sản phẩm cho nông dân, hướng đến giá trị bền vững cho sản phẩm.

Nhận diện điều này, ở góc độ thị trường, tỉnh mới đang trong giai đoạn cố gắng để tìm hướng xuất khẩu thương mại và thị trường cho từng mặt hàng, khoảng cách cũng còn rất lớn với nền sản xuất nông nghiệp toàn cầu hóa. Do vậy, điều cốt lõi hiện nay là nông dân sau khi tiếp cận mô hình cần nhanh chóng được hỗ trợ thực hành mô hình.

. “Để thực hành tốt các mô hình sản xuất nông nghiệp an toàn cần có những giải pháp căn cơ và thực hiện trong thời gian dài, bởi thực tế quy trình hóa thì nông dân phải trải qua nhiều giai đoạn. Chúng tôi đang nỗ lực vận động, hướng dẫn nông dân áp dụng xây dựng, nhân rộng mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ; sơ chế, chế biến sản phẩm đặc thù OCOP; áp dụng quy trình quản lý chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm theo chuẩn mực quốc tế. Tập huấn kiến thức về an toàn thực phẩm, các kỹ năng kinh doanh, marketing tiêu thụ sản phẩm... cho hội viên kinh doanh sản phẩm nông, lâm, thủy sản an toàn. Đó là những bước đi đầu tiên để tạo ra chuỗi giá trị nông sản thực phẩm chất lượng, an toàn cho các sản phẩm chủ lực của địa phương theo tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc tế”, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT, ông Nguyễn Long An cho biết.

Đã có nghiên cứu phát triển nuôi các loài thủy sản giá trị cao vùng đầm phá nhưng chưa được triển khai rộng rãi